Τράπεζα Θεμάτων
www.trapeza-thematon.gr
| Τύπος Σχολείου: | Γενικό Λύκειο | Τάξη: | Α' Λυκείου |
|---|---|---|---|
| Μάθημα: | Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία | Θέμα: | 1 |
| Κωδικός Θέματος: | 12665 | Ύλη: | Θουκυδίδου, Ἱστορίαι, Βιβλίο 3ο, § 75.2-5 |
| Τύπος Σχολείου: | Γενικό Λύκειο |
|---|---|
| Τάξη: | Α' Λυκείου |
| Μάθημα: | Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία |
| Θέμα: | 1 |
| Κωδικός Θέματος: | 12665 |
| Ύλη: | Θουκυδίδου, Ἱστορίαι, Βιβλίο 3ο, § 75.2-5 |
| Τελευταία Ενημέρωση: 29-Νοε-2023 | |
Θουκυδίδου Ἱστορίαι, 3, 75.2-75.5
ΚΕΙΜΕΝΟ
Kαὶ ὁ μὲν ταῦτα πράξας ἔμελλεν ἀποπλεύσεσθαι· οἱ δὲ τοῦ δήμου προστάται πείθουσιν αὐτὸν πέντε μὲν ναῦς τῶν αὐτοῦ σφίσι καταλιπεῖν, ὅπως ἧσσόν τι ἐν κινήσει ὦσιν οἱ ἐναντίοι, ἴσας δὲ αὐτοὶ πληρώσαντες ἐκ σφῶν αὐτῶν ξυμπέμψειν. Kαὶ ὁ μὲν ξυνεχώρησεν, οἱ δὲ τοὺς ἐχθροὺς κατέλεγον ἐς τὰς ναῦς. Δείσαντες δὲ ἐκεῖνοι μὴ ἐς τὰς Ἀθήνας ἀποπεμφθῶσι καθίζουσιν ἐς τὸ τῶν Διοσκόρων ἱερόν. Νικόστρατος δὲ αὐτοὺς ἀνίστη τε καὶ παρεμυθεῖτο. Ὡς δ᾽ οὐκ ἔπειθεν, ὁ δῆμος ὁπλισθεὶς ἐπὶ τῇ προφάσει ταύτῃ, ὡς οὐδὲν αὐτῶν ὑγιὲς διανοουμένων τῇ τοῦ μὴ ξυμπλεῖν ἀπιστίᾳ, τά τε ὅπλα αὐτῶν ἐκ τῶν οἰκιῶν ἔλαβε καὶ αὐτῶν τινὰς οἷς ἐπέτυχον, εἰ μὴ Νικόστρατος ἐκώλυσε, διέφθειραν ἄν. Ὁρῶντες δὲ οἱ ἄλλοι τὰ γιγνόμενα καθίζουσιν ἐς τὸ ῞Ηραιον ἱκέται καὶ γίγνονται οὐκ ἐλάσσους τετρακοσίων. Ὁ δὲ δῆμος δείσας μη τι νεωτερίσωσιν ἀνίστησί τε αὐτοὺς πείσας καὶ διακομίζει ἐς τὴν πρὸ τοῦ Ἡραίου νῆσον, καὶ τὰ ἐπιτήδεια ἐκεῖσε αὐτοῖς διεπέμπετο.
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
1. Να μεταφράσετε στη Νέα Ελληνική το απόσπασμα: «Ὡσ δ᾽ οὐκ ἔπειθεν, … ἐκεῖσε αὐτοῖς διεπέμπετο».
(Μονάδες 30)
5. Για καθεμία από τις λέξεις της Νέας Ελληνικής που σας δίνονται, να γράψετε μια ετυμολογικά συγγενή λέξη από το κείμενο: διάλειμμα, κατάλογος, μυθικός, αφθαρσία, δέος.
(Μονάδες 10)
8. Να συνδέσετε καθεμία από τις φράσεις της στήλης Α με μία φράση της στήλης Β, ώστε να συμπληρώνεται ορθά το νόημά της. Τρεις φράσεις της στήλης Β περισσεύουν.
| Α | Β |
|---|---|
| 1. Ο Θουκυδίδης πίστευε στη μεγάλη αξία | α. την αμεροληψία και το βάθος του προβληματισμού του |
| 2. Κατά τον Ξενοφώντα η ήττα των Σπαρτιατών από τους Θηβαίους οφείλεται | β. του Περικλή |
| 3. Σε αρκετά σημεία του έργου του ο Θουκυδίδης προβάλλει ως βασικά κίνητρα για τον πόλεμο | γ. την πλεονεξία και τη φιλοτιμία |
| 4. Ο Ξενοφώντας εξιστορεί τον Πελοποννησιακό | δ. το 431 π.Χ. και εξής. |
| 5. Ο Ξενοφώντας εντυπωσιάστηκε από την προσωπικότητα | ε. το 411 π.Χ. και εξής. |
| ζ. σε θεϊκή τιμωρία | |
| η. του Αγησίλαου | |
| θ. στην απλότητα του ύφους του |
(Μονάδες 10)
Απάντηση Θέματος:
Θουκυδίδου Ἱστορίαι, 3, 75.2-75.5
1. ΜΕΤΑΦΡΑΣΕΙΣ
Α. Καθώς όμως δεν τους έπειθε, οι δημοκρατικοί οπλίστηκαν και, με τη δικαιολογία πως η δυσπιστία των άλλων να μπουν μαζί τους στα πλοία έδειχνε ότι δεν είχαν καλούς σκοπούς, πήραν τα όπλα των ολιγαρχικών από τα σπίτια τους, και μάλιστα κάποιους ολιγαρχικούς που συνάντησαν τυχαία θα τους σκότωναν, εάν δεν τους εμπόδιζε ο Νικόστρατος. Βλέποντας οι άλλοι ολιγαρχικοί τι γινόταν, πηγαίνουν ικέτες στο ναό της Ήρας, όχι λιγότεροι από τετρακόσιους. Τότε οι δημοκρατικοί, επειδή τους φοβήθηκαν μήπως επιχειρήσουν κάτι βίαιο, τους έπεισαν να σηκωθούν από εκεί και τους πέρασαν στο νησί, μπροστά στο Ηραίο, όπου τους έστελναν τα απαραίτητα τρόφιμα. (μτφ. Ν. Μ. Σκουτερόπουλου, Αθήνα: Πόλις, 2011)
Β. Επειδή όμως δεν κατόρθωνε να τους πείσει (να μπουν στα πλοία), οι δημοκρατικοί, αφού οπλίστηκαν με αυτή την πρόφαση επειδή δεν είχαν στον νου τους κάποιο καλό σκοπό αυτοί, με τη δυσπιστία τους να μη θέλουν να αποπλεύσουν μαζί (με τον Νικόστρατο), πήραν τα όπλα των ολιγαρχικών από τα σπίτια και μερικούς απ' αυτούς, όσους κατά τύχη συνάντησαν, θα τους σκότωναν, αν ο Νικόστρατος δεν τους εμπόδιζε. Οι υπόλοιποι πάλι, καθώς έβλεπαν όσα γίνονταν, κάθονται ως ικέτες στο Ήραιο (ιερό της Ήρας) και συγκεντρώνονται όχι λιγότεροι από τετρακόσιοι. Οι δημοκρατικοί τότε, επειδή φοβήθηκαν μήπως αυτοί επιχειρήσουν ενδεχομένως πολιτικές μεταβολές, τους σηκώνουν αφού τους έπεισαν, και τους μεταφέρουν στο νησί που είναι μπροστά στο Ήραιο (ιερό της Ήρας) και εκεί τους στέλνονταν τα τρόφιμα. (μτφ. Επιστημονικής Ομάδας) * με έντονη γραφή οι προτεινόμενες νεοελληνικές αποδόσεις στα γλωσσικά σχόλια του σχολικού βιβλίου σσ. 321-322
5. διάλειμμα: καταλιπεῖν
κατάλογος: κατέλεγον
μυθικός: παρεμυθεῖτο
αφθαρσία: διέφθειραν
δέος: Δείσαντες, δείσας
8. 1-β (σ.18), 2-ζ (σ.32), 3-γ (σ.21), 4-ε (σσ.31,33), 5-η (σ.30)
Το θέμα προέρχεται και αντλήθηκε από την πλατφόρμα της Τράπεζας Θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας που αναπτύχθηκε (MIS5070818-Tράπεζα θεμάτων Διαβαθμισμένης Δυσκολίας για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, Γενικό Λύκειο-ΕΠΑΛ) και είναι διαδικτυακά στο δικτυακό τόπο του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Ι.Ε.Π.) στη διεύθυνση (http://iep.edu.gr/el/trapeza-thematon-arxiki-selida).